Drinkwaterbedrijf PWN heeft een aantal Perfector-E's, mobiele waterzuiveringen, klaar staan voor inzet bij rampen, maar verwacht niet dat de apparaten binnenkort naar Birma zullen gaan. Een typerend voorbeeld hoe de watersector, net als de gehele internationale hulpverlening, met enige frustratie toekijkt naar de rampsituatie in het Zuidoost-Aziatische land. Ruim een miljoen mensen wacht na de verwoestende cycloon en overstromingen op voedsel, medicijnen en water. Hulpgoederen zijn beschikbaar, maar de regering van Birma laat die slechts mondjesmaat toe. Steeds luider klinkt de roep om humanitair ingrijpen, ook minister Verhagen van Buitenlandse Zaken heeft daartoe opgeroepen namens de Nederlandse regering. Zijn collega Koenders van Ontwikkelingssamenwerking maakte vandaag bekend dat Nederland extra geld voor noodhulp wil uittrekken.
Nauwelijks mogelijk om plannen te maken
De Nederlandse watersector staat voorlopig nog aan de zijlijn voor hulp aan het getroffen land. Organisaties als Artsen zonder Grenzen en het Rode Kruis richten zich vooral op noodhulp richten maar kunnen zich ook moeizaam of geen toegang tot het gebied kunnen verschaffen. Organisaties uit de watersector als het NWP, Aqua for All of Vewin zouden pas in beeld komen in de tweede fase, namelijk bij de wederopbouw nadat de eerste nood gelenigd is. Daarvoor zijn echter nog geen plannen gemaakt, zo leert een rondvraag langs diverse instanties. "Er staat nog niks concreets op stapel", stelt Christina Boomsma. "We moeten toch eerst uitgaan van een hulpvraag vanuit het land. Maar nu er nog zelfs nauwelijks noodhulp mogelijk is, kunnen we nog weinig doen voor het vervolg."
Het NWP probeert wel zicht te houden op welke hulp vanuit de Nederlandse watersector eventueel beschikbaar zou zijn (Lees meer hierover: WaterForum Online, 8 mei 2007). Na de tsunami van 2004 heeft het NWP de wederopbouwactiviteiten vanuit Nederland gecoördineerd.
Ramp met tsunami-achtige dimensies
Ook bij stichting Aqua for All is er geen duidelijk beeld van de mogelijke rol die Nederland op korte termijn zou kunnen spelen in Birma. Directeur Sjef Ernes is somber over de situatie. "We hebben nauwelijks informatie over de situatie, eigenlijk weten we er niks van. Je komt er gewoon niet binnen en je moet er echt zijn om goed de hulp te kunnen inschatten. Maar op basis van de schaarse foto's en camerabeelden slaat de schrik je om het hart. De ramp heeft echt een tsunami-achtig karakter. Bij de tsunami hebben we veel werk kunnen verzetten, maar hier zie ik op korte termijn weinig opties."
Geen bebouwing of infrastructuur
Het is ook de vraag welke wederopbouw überhaupt mogelijk is, want ook de oorspronkelijke toestand van het gebied leek al zeer deplorabel te zijn. De beelden laten een geheel kaalgeslagen landschap zien, zonder vaste bebouwing of infrastructuur. Anders dan in bijvoorbeeld in Aceh op Sumatra, lijkt er in de getroffen Irrawati-delta een geringe basis om de watervoorzieningen (weer) op te bouwen. De verschillende partijen uit de watersector erkennen dat probleem, maar benadrukken tegelijkertijd dat er geen sprake van kan zijn dat het gebied 'afgeschreven' wordt.
Instructeurs moeten waterzuivering ter plekke uitleggen
Bij de tsunamihulp heeft onder meer de mobiele waterzuivering Perfector-E zeer goede diensten bewezen in Sumatra. De Perfector-E is een eenvoudige, effectieve zuivering om drinkwater te produceren en is door drinkwaterbedrijf PWN en watertechnologiebedrijf Norit ontwikkeld. PWN heeft permanent een aantal installaties klaar staan om in te zetten in rampgebieden. Projectleider Leo Commandeur van PWN stelt dat er geen concrete plannen zijn om de zuivering naar Birma te zenden. Grootste knelpunt is de instructie die bij de apparatuur noodzakelijk is. "Het is echt wel nodig om iemand wegwijs te maken om de Perfector-E te kunnen bedienen. Je kunt ze dus niet zomaar met een parachute droppen, als je dat al zou willen. Op zich zijn ze makkelijk te bedienen, maar er is wel uitleg nodig hoe je dat doet. Op dit moment is dat helemaal niet mogelijk omdat instructeurs niet worden toegelaten", stelt Commandeur. PWN heeft daarom nog geen scenario voor hulp aan Birma. Sommige hulporganisaties hebben wel al geïnformeerd bij PWN en Norit om Perfector-E's te kunnen aanschaffen of inzetten.
Alleen via-via mogelijk om beetje hulp te bieden
Ook Oxfam-Novib heeft geen duidelijk beeld van de hulp en behoefte in het rampgebied. Woordvoerder Jules van Os zegt dat het leggen van contacten uiterst moeizaam gaat, zelfs voor de internationale koepelorganisatie Oxfam. "We werken met partnerorganisaties die daar operationeel zijn, maar ook dan is het heel moeilijk om spullen het land in te krijgen. Je kunt niet zomaar even naar Irriwadi vliegen. Alle hulp moet heel erg via-via en voorzichtig gaan. Het is echt heel lastig." Wel werken de Samenwerkende Hulporganisatie (SHO) via allerlei wegen eraan om zoveel mogelijk hulp op gang te krijgen.
Meer nieuws over integraal waterbeheer >>
Het overige nieuws van deze week, klik hier >>